การบูรณาการเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กับศาสตร์จิตวิทยา เพื่อพัฒนาและดูแลสุขภาวะทางจิตใจ

โครงการ Peer Support Network : เครือข่ายเพื่อนพลังบวกสู่การเป็นมหาวิทยาลัยแห่งความสุข                                             

ผู้ช่วยศาสตราจารย์พัศรินท์ ก่อเลิศวรพงศ์ (ผู้รับผิดชอบโครงการ)

     จากการสังเคราะห์องค์ความรู้จากการประชุม Onboarding ครั้งที่ 16 : สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ วันศุกร์ที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 เวลา 13.30–15.30 น. ณ ห้องประชุม The Library Cafe โดยได้รับเกียรติจากคณะผู้บริหารของสำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และประเด็นคำถามที่ว่า “ในฐานะ SDU SMART#2 ท่านจะให้การสนับสนุนหรือมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนกลยุทธ์ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของมหาวิทยาลันสวนดุสิต (SDU) ได้ในมิติใดบ้าง” ขอนำเสนอแนวคิดดังต่อไปนี้  

         1. บทบาทของผู้สอนในการสนับสนุนการใช้ AI ในหลักสูตรจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ 

     การบูรณาการกับการเรียนการสอน เพื่อเสริมจุดเน้นของหลักสูตรจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การที่มุ่งผลิตบัณฑิตให้มีความ สามารถด้านเทคโนโลยีควบคู่กับทักษะการให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยา นักศึกษาจะได้ใช้ AI ในการวิเคราะห์ข้อมูลองค์การ และพัฒนาการคิดเชิงวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ และการปลูกฝังการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม โดยคำนึงถึงความเป็นส่วนตัวและหลักวิชาชีพด้านจิตวิทยา เพื่อเตรียมบัณฑิตให้สามารถนำเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ในงานดูแลสุขภาพจิตพนักงานได้อย่างปลอดภัยและจะช่วยเสริมให้บัณฑิตก้าวสู่การเป็น HR รุ่นใหม่ที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี การเข้าใจมนุษย์ และพร้อมพัฒนาองค์กรให้มีประสิทธิภาพ                     

         2. บทบาทของ SDU SMART#2

การส่งเสริมการใช้ AI อย่างสร้างสรรค์และมีจริยธรรม โดยพัฒนาความรู้เท่าทันเทคโนโลยีให้กับผู้ที่ร่วมโครงการ Peer Support Network อย่างมีวิจารณญาณ และประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลได้อย่างถูกต้อง พร้อมตระหนักถึงความเสี่ยงจากการใช้ AI อย่างไม่เหมาะสม ซึ่งเห็นได้จากกรณีผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าใช้ AI ในการค้นหาวิธีทำร้ายตนเองจนเกิดความสูญเสีย อันเป็นสิ่งที่สะท้อนถึงความจำเป็นในการใช้เทคโนโลยีอย่างระมัดระวัง ถึงแม้ว่า AI จะช่วยให้ผู้ใช้กล้าสอบถามถึงประเด็นอ่อนไหวและสนับสนุนด้านสุขภาพจิตได้ระดับหนึ่ง แต่การให้คำปรึกษาเชิงจิตวิทยา (Counseling) ยังคงต้องอาศัยการสื่อสารและการสนับสนุนเชิงบวกจากมนุษย์ด้วยกัน เช่น การสบตา น้ำเสียงที่อ่อนโยน และการโอบกอดเพื่อให้กำลังใจ ซึ่งเป็นมิติที่เทคโนโลยี AI ยังไม่สามารถทดแทนมนุษย์ได้ อย่างไรก็ตามในปัจจุบันยังคงมีการพัฒนานวัตกรรมที่ตอบสนองต่อความต้องการเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง

    สรุป ด้วยองค์ความรู้ด้านจิตวิทยาและการให้คำปรึกษา ข้าพเจ้าจึงสนใจการพัฒนาโปรแกรมสนับสนุนสุขภาวะทางจิตด้วย AI ที่สามารถสังเกต "สัญญาณเตือน (Warning Signs)" จากข้อมูลเชิงพฤติกรรม และเสนอแนวทางช่วยเหลือที่เหมาะสม เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพการดูแลสุขภาพจิตให้แม่นยำ ปลอดภัย และมีคุณภาพ