ฝึกประสบการณ์วิชาชีพ สำนักงานวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

ฝึกประสบการณ์วิชาชีพ สำนักงานวิทยบริการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต

ดิฉัน นางสาวสุชามาส ไชยสิทธิ์ นักศึกษาสาขาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี 

การฝึกประสบการณ์วิชาชีพ ณ สำนักงานวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ภายใต้แนวคิด One World Library นับเป็นช่วงเวลาสำคัญของดิฉัน นางสาวสุชามาส ไชยสิทธิ์ นักศึกษาสาขาสารสนเทศศาสตร์และบรรณารักษศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ที่ได้มีโอกาสเรียนรู้และปฏิบัติงานจริงในสายวิชาชีพเป็นระยะเวลา 3 เดือน การฝึกประสบการณ์ครั้งนี้ทำให้ได้เข้าใจบทบาทหน้าที่ของบรรณารักษ์และนักสารสนเทศอย่างเป็นระบบ ทั้งในด้านงานเทคนิคและงานบริการ ตลอดจนการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ในการดำเนินงานห้องสมุดยุคใหม่

งานวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ (Cataloging) ได้เรียนรู้กระบวนการจัดทำข้อมูลบรรณานุกรมของหนังสือและสื่อสารสนเทศประเภทต่างๆเพื่อให้สามารถสืบค้นและเข้าถึงได้ผ่านระบบห้องสมุดอย่างมีประสิทธิภาพ ขั้นตอนการปฏิบัติงานเริ่มตั้งแต่การประทับตรามหาวิทยาลัยตามจุดที่กำหนด การติดบาร์โค้ดบริเวณหน้าปกและหน้าปกใน พร้อมติดเทปใสเพื่อป้องกันความเสียหาย การตรวจสอบความซ้ำซ้อนของหนังสือโดยค้นหาจากเลข ISBN หากพบรายการซ้ำจะดำเนินการต่อฉบับ แต่หากเป็นหนังสือใหม่จะสืบค้นข้อมูลเพื่อกำหนดเลขหมู่ตามระบบ LCจากนั้นจึงทำการบันทึกรายการบรรณานุกรมลงในระบบ MATRIX ซึ่งเป็นระบบห้องสมุดอัตโนมัติของหน่วยงาน โดยมีพี่เลี้ยงให้คำแนะนำอย่างใกล้ชิดในแต่ละขั้นตอน เมื่อดำเนินการ Catalog เสร็จสิ้น จะนำหนังสือไปลงทะเบียนเพื่อรับเลขทะเบียน และทำการรันนิ่งเลขที่มุมขวาหน้าปกใน พร้อมลงเลขทะเบียนในหน้าถัดไปอย่างถูกต้องตามระเบียบงานสารบรรณห้องสมุด

งานวารสาร ได้ปฏิบัติงานด้านการลงรายการบทความ (Work Form) โดยศึกษาข้อมูลสำคัญของบทความ ได้แก่ ชื่อเรื่อง ผู้แต่ง แหล่งที่มา คำสำคัญ ปีที่ และฉบับที่ จากนั้นจึงบันทึกข้อมูลเข้าสู่ระบบ MATRIX เพื่อให้วารสารและบทความสามารถสืบค้นได้ในฐานข้อมูลของห้องสมุด กระบวนการดังกล่าวช่วยเสริมสร้างความเข้าใจในการวิเคราะห์เนื้อหาและการกำหนดจุดเข้าถึงสารสนเทศอย่างถูกต้อง

งานบริการยืม–คืน หน้าเคาน์เตอร์เป็นอีกภารกิจหนึ่งที่ช่วยพัฒนาทักษะด้านการให้บริการผู้ใช้ โดยดำเนินการผ่านระบบ MATRIX ภายใต้คำแนะนำของเจ้าหน้าที่ผู้มีประสบการณ์ ทำให้เกิดความชำนาญทั้งด้านขั้นตอนการยืม การคืน การต่ออายุ และการจัดการปัญหาที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้ ยังได้มีส่วนร่วมในการให้บริการจองห้องออนไลน์ โดยให้คำแนะนำแก่นักศึกษาเกี่ยวกับการตรวจสอบห้องว่างและการสแกนคิวอาร์โค้ดเพื่อทำการจอง ซึ่งสะท้อนถึงการผสานเทคโนโลยีกับงานบริการอย่างมีประสิทธิภาพ

ด้านงานจัดชั้นหนังสือ โดยเฉพาะหนังสืองานวิจัย ได้เรียนรู้การจัดเรียงตามระบบหอสมุดรัฐสภาอเมริกัน (LC) โดยเรียงลำดับตัวอักษรแบบตัว Z และเรียงลำดับตัวเลข 1–0 รวมถึงลำดับอักษร ก–ฮ อย่างถูกต้อง การปฏิบัติงานส่วนนี้ช่วยให้เข้าใจโครงสร้างของระบบการจัดหมวดหมู่และความสำคัญของความเป็นระเบียบในการเข้าถึงทรัพยากร

E-book ได้ฝึกกระบวนการสแกนหนังสือทีละหน้าอย่างถูกวิธีจัดวางหนังสือให้ตรงกับเครื่องสแกน จากนั้นนำไฟล์ภาพที่ได้มาตัดต่อปรับแต่งและจัดเรียงหน้าให้สมบูรณ์ก่อนรวมไฟล์และนำเข้าสู่ระบบเพื่อให้สามารถเปิดอ่านออนไลน์ได้ขั้นตอนดังกล่าวทำให้เข้าใจการแปลงทรัพยากรจากรูปแบบสิ่งพิมพ์สู่ดิจิทัลและตระหนักถึงความสำคัญของความละเอียดรอบคอบในการจัดทำสื่ออิเล็กทรอนิกส์

AI Station ซึ่งห้องสมุดเปิดให้บริการเครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ เช่น ChatGPT, Claude, SciSpace, Canva, Gemini, Microsoft Copilot และ Deepseek โดยผู้ใช้บริการสามารถลงทะเบียนรับรหัสเข้าใช้งานผ่านการสแกน และใช้บริการได้เครื่องละ 3 ชั่วโมง รวมถึงมีบริการ AI Station @Home สำหรับยืมบัญชีไปใช้งานนอกสถานที่ในช่วงเวลาที่กำหนดการมีส่วนร่วมในบริการนี้ทำให้เห็นบทบาทของห้องสมุดในฐานะศูนย์กลางการเรียนรู้ดิจิทัล และการสนับสนุนทักษะแห่งอนาคตให้กับผู้ใช้

กิจกรรม ต่าง ๆ ของห้องสมุด เช่น การเล่านิทานให้เด็กอนุบาลโรงเรียนสาธิต การจัดตู้โชว์หนังสือหายาก การเข้าร่วมกิจกรรม AI Event และการจัดทำสไลด์ประชาสัมพันธ์วันสำคัญประจำสัปดาห์ ซึ่งช่วยพัฒนาทักษะด้านการสื่อสาร การทำงานเป็นทีม และความคิดสร้างสรรค์ควบคู่กับทักษะวิชาชีพ

ตลอดระยะเวลาการฝึกประสบการณ์ ณ สำนักงานวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ดิฉันได้รับทั้งความรู้ทางวิชาการและประสบการณ์การปฏิบัติงานจริงอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะงาน Catalog หนังสือที่มีขั้นตอนชัดเจนและมีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ร่วมในการทำงาน ทำให้เกิดความเข้าใจในศาสตร์สารสนเทศและบรรณารักษศาสตร์อย่างลึกซึ้ง ประสบการณ์ตลอด 3 เดือนนี้ไม่เพียงเสริมสร้างความชำนาญในสายวิชาชีพหากยังเป็นรากฐานสำคัญในการพัฒนาตนเองเพื่อก้าวสู่การเป็นบรรณารักษ์และนักสารสนเทศที่มีคุณภาพ สามารถนำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้และถ่ายทอดต่อไปในอนาคตได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน