รายงานสรุปผลการเข้าร่วมโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการการประเมินผลกระทบทางสังคม (Social Impact Assessment: SIA) และการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI)

11 Mar 2026

รายงานสรุปผลการเข้าร่วมโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการการประเมินผลกระทบทางสังคม (Social Impact Assessment: SIA) และการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI)
มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ได้จัดให้มีโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการการประเมินผลกระทบทางสังคม (Social Impact Assessment: SIA) และการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (Social Return on Investment: SROI) เพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรให้มีความรู้ความเข้าใจเชิงลึกและสามารถประยุกต์ใช้เครื่องมือดังกล่าวในการออกแบบโครงการ การติดตามและประเมินผล ตลอดจนการสื่อสารคุณค่าของการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียอย่างเป็นระบบ
วัตถุประสงค์
1.    เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิด หลักการ และกระบวนการประเมินผลกระทบทางสังคม (SIA) และการประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI)
2.    เพื่อพัฒนาทักษะในการประยุกต์ใช้เครื่องมือ SIA และ SROI ในการกำหนดขอบเขตการประเมิน การระบุผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การจัดทำแผนที่ผลลัพธ์ และการกำหนดตัวชี้วัดให้เหมาะสมกับโครงการของมหาวิทยาลัย
3.    เพื่อส่งเสริมการออกแบบโครงการและการติดตามประเมินผลให้มุ่งเน้นผลลัพธ์ (outcome-based) และนำหลักฐานเชิงประจักษ์ไปใช้ประกอบการบริหารจัดการและการจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
4.    เพื่อสนับสนุนการสื่อสารคุณค่าของการดำเนินงานของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตต่อผู้บริหาร หน่วยงานกำกับ เครือข่ายชุมชน และสาธารณะ ให้มีความชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มเป้าหมายของโครงการอบรม ได้แก่ ผู้บริหารและบุคลากรของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำแผนงาน/โครงการ การบริหารงบประมาณ การติดตามและประเมินผล การจัดทำรายงานผลการดำเนินงาน ตลอดจนคณาจารย์และบุคลากรผู้ดำเนินงานด้านการบริการวิชาการ การวิจัยเชิงพื้นที่ การพัฒนาชุมชน งานพัฒนานักศึกษา และโครงการด้านความยั่งยืนหรือการพัฒนาองค์กร
รายละเอียดการจัดอบรม
การอบรมจัดขึ้นในวันพุธที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 เวลา 08.30-16.30 น. ณ ห้อง 301 ชั้น 3 ศูนย์พัฒนาทุนมนุษย์ อาคาร ดร.ศิโรจน์ ผลพันธิน มหาวิทยาลัยสวนดุสิต โดยมีวิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นผู้ดำเนินการจัดอบรม ทั้งนี้ รูปแบบการอบรมเป็นเชิงปฏิบัติการ มุ่งให้ผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้ผ่านกรณีศึกษา การฝึกวิเคราะห์ และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ เพื่อนำไปประยุกต์ใช้กับการดำเนินงานของมหาวิทยาลัย
สาระสำคัญของเครื่องมือ SIA
การประเมินผลกระทบทางสังคม (SIA) เป็นกระบวนการประเมินผลกระทบทางสังคมที่อาจเกิดขึ้นจากโครงการ นโยบาย หรือกิจกรรม ตั้งแต่ระยะก่อนดำเนินการ ระหว่างดำเนินการ จนถึงหลังสิ้นสุดโครงการ โดยพิจารณาทั้งผลกระทบเชิงบวกและเชิงลบต่อกลุ่มเป้าหมาย ชุมชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง การดำเนินการ SIA อย่างเป็นระบบจะช่วยให้หน่วยงานสามารถทำความเข้าใจบริบทและความต้องการของผู้ได้รับผลกระทบ ระบุความเสี่ยงและกำหนดมาตรการป้องกันหรือบรรเทาผลกระทบได้อย่างเหมาะสม วางแผนการมีส่วนร่วมและการสื่อสารกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และติดตามการเปลี่ยนแปลงทางสังคมได้อย่างต่อเนื่อง อันนำไปสู่การดำเนินโครงการอย่างมีความรับผิดชอบ โปร่งใส และสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน
สาระสำคัญของเครื่องมือ SROI
การประเมินผลตอบแทนทางสังคมจากการลงทุน (SROI) เป็นกรอบการประเมินที่มุ่งสะท้อนคุณค่าทางสังคมที่เกิดขึ้นจากการดำเนินโครงการให้อยู่ในรูปมูลค่า เพื่อแสดงความคุ้มค่าของการลงทุนในมิติทางสังคมอย่างเป็นรูปธรรม โดยทั่วไป กระบวนการ SROI ประกอบด้วยการกำหนดขอบเขตและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การจัดทำแผนที่ผลลัพธ์ (impact map) การรวบรวมหลักฐานและกำหนดตัวชี้วัด การตีมูลค่าผลลัพธ์ ตลอดจนการปรับค่าเพื่อหลีกเลี่ยงการประเมินเกินจริง อาทิ การพิจารณาปัจจัยการเกิดขึ้นเอง (deadweight) การแทนที่กัน (displacement) และการลดลงตามเวลา (drop-off) ผลลัพธ์สำคัญของ SROI คืออัตราส่วนผลตอบแทนทางสังคมต่อเงินลงทุน ซึ่งสามารถนำไปใช้สนับสนุนการตัดสินใจเชิงบริหาร การจัดสรรงบประมาณ และการสื่อสารต่อผู้สนับสนุนทุนหรือสาธารณะได้อย่างมีเหตุผลและตรวจสอบได้
การประยุกต์ใช้ SIA และ SROI ในบริบทมหาวิทยาลัยสวนดุสิต
สำหรับมหาวิทยาลัยสวนดุสิต เครื่องมือ SIA และ SROI สามารถนำมาใช้เพื่อยกระดับการบริหารโครงการให้มุ่งเน้นผลลัพธ์ และสะท้อนคุณค่าที่มหาวิทยาลัยสร้างให้แก่สังคมได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ตัวอย่างการประยุกต์ใช้ ได้แก่ (1) โครงการบริการวิชาการและการพัฒนาชุมชน (2) โครงการพัฒนานักศึกษาและผู้เรียน (3) โครงการด้านความยั่งยืนและสิ่งแวดล้อมของมหาวิทยาลัย และ (4) โครงการพัฒนาบุคลากรและการพัฒนาองค์กร ทั้งนี้ SIA จะช่วยให้หน่วยงานสามารถระบุผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ผลลัพธ์ และผลกระทบทั้งเชิงบวกและเชิงลบได้อย่างรอบด้าน ขณะที่ SROI จะช่วยสะท้อนผลลัพธ์สำคัญในรูปมูลค่าเพื่อประกอบการตัดสินใจ การจัดสรรทรัพยากร และการสื่อสารต่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสียบนพื้นฐานของหลักฐานที่ตรวจสอบได้
แนวทางการนำความรู้ไปใช้ภายหลังการอบรม
เพื่อให้การอบรมก่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างต่อเนื่อง มหาวิทยาลัยสามารถดำเนินการต่อยอดเป็นแผนงานนำร่อง โดย (1) คัดเลือกโครงการหรือกิจกรรมสำคัญของแต่ละหน่วยงานที่มีผู้มีส่วนได้ส่วนเสียชัดเจน (2) จัดทำกรอบ SIA เพื่อกำหนดผลลัพธ์ที่คาดหวัง ตัวชี้วัด วิธีการเก็บรวบรวมข้อมูล และปัจจัยกรณีฐาน (base case) เพื่อหลีกเลี่ยงการกล่าวอ้างเกินจริง (3) พัฒนาแบบฟอร์มหรือคลังข้อมูลหลักฐานร่วมของมหาวิทยาลัยเพื่อสนับสนุนการติดตามผลอย่างต่อเนื่อง และ (4) ต่อยอดสู่การวิเคราะห์ SROI สำหรับโครงการที่ใช้งบประมาณสูงหรือมีความจำเป็นต้องแสดงความคุ้มค่าเชิงสังคม เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจของผู้บริหาร รวมทั้งการสื่อสารผลลัพธ์ต่อเครือข่ายชุมชน หน่วยงานกำกับ และสาธารณะให้มีความชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้
โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ SIA และ SROI ในครั้งนี้ นับเป็นกิจกรรมสำคัญในการยกระดับสมรรถนะบุคลากรของมหาวิทยาลัยสวนดุสิตด้านการออกแบบและประเมินโครงการบนฐานผลลัพธ์และหลักฐานเชิงประจักษ์ ครอบคลุมทั้งมิติคุณภาพและมิติการประเมินมูลค่า อันจะสนับสนุนให้มหาวิทยาลัยสามารถสื่อสารคุณค่าของการดำเนินงานด้านการจัดการศึกษา การบริการวิชาการ และการพัฒนาชุมชนได้อย่างชัดเจนยิ่งขึ้น ตลอดจนเอื้อต่อการตัดสินใจเชิงบริหาร การจัดสรรทรัพยากร และการขยายผลโครงการที่ก่อให้เกิดผลกระทบทางสังคมอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป
ความคิดเห็น

ยังไม่มีความคิดเห็น

เข้าสู่ระบบ เพื่อแสดงความคิดเห็น